Herbestemming van industrieel erfgoed, kerken en boerderijen

De laatste jaren wordt met steeds meer respect omgegaan met ons gebouwde erfgoed. Immers, niet wij maar toekomstige generaties zijn de eigenaren. Wij kunnen het slecht goed bewaren en doorgeven naar de toekomst. Behouden van kwaliteit heeft en alleen nog selectief slopen is verantwoord omgaan met ons erfgoed. Gebruik van gebouwd erfgoed is de beste waarborg voor behoud, want dan is er (financieel) draagvlak voor onderhoud zodat verval wordt tegengegaan. Industrieel erfgoed leent zich vanwege de vaak grote ruimten voor culturele herbestemming (theater, concertzaal) en voor de inbouw van kleinere ruimten (oefenruimten, kantoren).

Steeds meer kerken komen beschikbaar voor herbestemming of meervoudig gebruik. Met dit laatste wordt bedoeld dat de religieuze functie gecombineerd wordt met andere functies. Veel gemeenten hebben daarvoor met rijkssubsidie een Kerkenvisie opgesteld als inventarisatie van de kerkgebouwen in de gemeente met een richtinggevende toekomstvisie als handreiking om tot initiatieven te komen. In steden zien we een grote diversiteit aan nieuwe functies (commercieel, cultureel), terwijl in dorpen herbestemming tot multifunctionele accommodatie (MFA) voorzien van gemeenschapsruimte en bv een bibliotheek het meeste voorkomt.
Steeds meer boerderijen verliezen hun oorspronkelijke agrarische bestemming, omdat een moderne bedrijfsvoering andere en meer grootschalige eisen stelt. Agrarisch gebruik is een zeldzaamheid geworden, waarbij er vooral kansen zijn op het gebied van biologische, natuur inclusieve landbouw en veeteelt . Mede door schaalvergroting in de agrarische bedrijfsvoering, komen veel boerderijen beschikbaar voor verbouwing/restauratie tot woonboerderij of opsplitsing in enkele woningen, zorgappartementen, een functie als zorgboerderij of een recreatieve functie. In navolging van de opgestelde kerkenvisies hebben sommige gemeente ook een boerderijenvisie opgesteld.
Veel van de te herbestemmen gebouwen hebben een rijks monumentale of gemeentelijke monumentenstatus en/of zijn behoudenswaardig vanwege hun beeldbepalende bijdrage aan de omgeving waarin zij staan.

Akoestisch en bouwfysisch advies is bij herbestemming vaak noodzakelijk, omdat de gebruikseisen op dit gebied heel anders zijn dan waarvoor het gebouw oorspronkelijk is bedoeld. Grote ruimten (fabriekshallen, kerken) hebben doorgaans teveel nagalm voor hun nieuwe functie. Het opdelen in kleinere ruimten, woningen e.d, stelt specifieke eisen aan de onderlinge geluidisolatie en de geluidwering van buitengeluid (verkeerslawaai).
Daarnaast natuurlijk de energieprestatie, duurzaamheid e.d. PBTA berekent en adviseert de benodigde voorzieningen, voert metingen uit e.d. Het spreekt vanzelf dat dit gebeurt met respect voor het monumentale karakter, zoals het uitgangspunt van ‘omkeerbaarheid’ van de aanpassingen, zodat het erfgoed geen onherstelbare schade wordt toegebracht en toekomstige generaties het monument op de dan gewenste wijze kunnen blijven gebruiken: de beste garantie voor behoud tot in lengte van jaren!

Herbestemming van industrieel erfgoed, kerken en boerderijen projecten